{"id":245,"date":"2018-10-25T21:46:56","date_gmt":"2018-10-25T18:46:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.marifaksitvakfi.org\/?page_id=245"},"modified":"2018-10-25T23:02:12","modified_gmt":"2018-10-25T20:02:12","slug":"yatagan-tarihce","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.marifaksitvakfi.org\/?page_id=245","title":{"rendered":"Tarih\u00e7e"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"text-align:center\">Yata\u011fan Ad\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>Yata\u011fan, ad\u0131n\u0131 Sel\u00e7uklu komutanlar\u0131ndan oldu\u011fu riv\u00e2yet edilen Yata\u011fan Baba nam\u0131yla me\u015fhur Osman Bey&#8217;den almaktad\u0131r. Mahalli kaynaklar, buraya ad\u0131n\u0131 veren Yata\u011fan-Baba&#8217;n\u0131n da &#8220;zaferi yata yata kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in&#8221; bu ad\u0131 ald\u0131\u011f\u0131na i\u015f\u00e2ret eder.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz tarih\u00e7ilerinden Yata\u011fanl\u0131 Tuncer Baykara, tarihi verilere dayanarak yapt\u0131\u011f\u0131 tespite g\u00f6re Yata\u011fan ad\u0131n\u0131n, kesin olarak XV.y\u00fczy\u0131la kadar geri gitti\u011fini, Yata\u011fan\u2019\u0131n XIV.y\u00fczy\u0131lda da bu ad\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmekte, hatta Yata\u011fan\u2019\u0131n bu ismi, 642\/1244-45&#8217;de vef\u00e2t eden Yata\u011fan-baba&#8217;n\u0131n devrinden itib\u00e2ren kazanm\u0131\u015f olabilece\u011fini s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"text-align:center\">Yata\u011fan\u2019\u0131n Fethi ve Fetihten Sonra Yata\u011fan<\/h3>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkler, 1070&#8217;de Af\u015fin Bey&#8217;in kuvvetleriyle Honaz&#8217;a kadar gelmi\u015flerdi. Bununla beraber Yata\u011fan ve \u00e7evresi, 1071 Malazgirt sava\u015f\u0131n\u0131 takiben, ancak 1080&#8217;lere do\u011fru fethedilmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Bu ilk fetih d\u00f6nemine ait hi\u00e7 bir hat\u0131ra yoktur. Yaln\u0131z Yata\u011fan civar\u0131ndaki Bizans k\u00f6y\u00fc halk\u0131, Honaz&#8217;a ka\u00e7m\u0131\u015f olabileceklerinden bu y\u00f6re bo\u015f kalm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkler ilk d\u00f6nemde burada pek az yerli halk bulmu\u015flard\u0131. Nitekim \u00e7evredeki yer adlar\u0131ndan sadece Manast\u0131r&#8217;da, bir eski Bizans manast\u0131r\u0131n\u0131n hat\u0131ras\u0131 seziliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>1120\u2019lerden, y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na kadar Yata\u011fan \u00e7evresi, yeniden Bizans idaresine ge\u00e7mi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde T\u00fcrk-Bizans s\u0131n\u0131r\u0131 do\u011fudan ge\u00e7iyor, Denizli ve y\u00f6resine ak\u0131nlar yap\u0131yorlard\u0131. XII. y\u00fczy\u0131l boyunca bu t\u00fcrden ak\u0131nlar s\u0131k s\u0131k yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkler muhakkak ki Karaa\u011fa\u00e7 ovas\u0131na, tarihi kaynaklara akseden d\u00f6nemden \u00f6nce n\u00fcfuz etmi\u015f olmal\u0131d\u0131rlar. Bu tarih de, muhtemelen XII.y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131d\u0131r. Mesel\u00e2 T\u00fcrk ordusu, 1147 tarihinde, Frans\u0131z Ha\u00e7l\u0131 ordusuna Kaz\u0131k-beli sava\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fck kay\u0131plar verdirmi\u015fti. Bu da a\u00e7\u0131k olarak g\u00f6sterir ki, Karaa\u011fa\u00e7 ovas\u0131ndaki T\u00fcrk n\u00fcfuzu bu y\u00fczy\u0131lda hayli etkilidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yata\u011fan\u2019\u0131n, T\u00fcrklerin eline ge\u00e7mesi, tarih\u00ee kaynaklar ve Yata\u011fan-baba rivayetlerine g\u00f6re, XII.y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131d\u0131r. Yata\u011fan, 1190\u2019lardan sonra \u00f6nce bir g\u00e2ziler tekkesi bi\u00e7iminde ba\u015flayarak, zamanla kalabal\u0131kla\u015fm\u0131\u015f, 1244&#8217;de Yata\u011fan-baba&#8217;n\u0131n vefat\u0131ndan sonra ise Yata\u011fan ismini de alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yata\u011fan, XIII. ,y\u00fczy\u0131lda, y\u00f6redeki T\u00fcrkmen beylerinin idaresinde olmu\u015ftur. Ancak bu T\u00fcrkmen beylerinin 1260&#8217;lardaki \u0130syan\u0131 bast\u0131r\u0131l\u0131nca, H\u00e2mido\u011fullar\u0131 ile \u0130nan\u00e7o\u011fullar\u0131 ayr\u0131lm\u0131\u015flar, Yata\u011fan H\u00e2mido\u011fullar\u0131 topraklar\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yata\u011fan-baba\u2019n\u0131n, T\u00fcrkmen beyleri \u00fczerinde n\u00fcfuzlu oldu\u011fu sezilmektedir. Nitekim vakf\u0131na ait kay\u0131tlar, Nesl-i Hamid&#8217;den Osman Bey&#8217;in verdi\u011fi berata i\u015faret eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Yata\u011fan, XIV. y\u00fczy\u0131lda H\u00e2mido\u011fullar\u0131 idaresinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. L\u00e2kin bu s\u0131rada Germiyan Beyli\u011fi de n\u00fcfuzunu bu y\u00f6reye kadar uzatmak istiyordu. Y\u00f6redeki Af\u015far Beyleri ile Germiyanl\u0131lar ar\u0131s\u0131ndaki m\u00fccadelenin yank\u0131lar\u0131 t\u00fcrk\u00fclerde h\u00e2l\u00e2 ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>XIV. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131 ile XV. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Antalya&#8217;n\u0131n da g\u00fc\u00e7lenmesi, Yata\u011fan&#8217;\u0131n G\u00f6lhisar y\u00f6resi ile yak\u0131n ili\u015fki kurmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. Nitekim Elmal\u0131&#8217;daki Abdal Musa&#8217;n\u0131n, Yata\u011fan-baba ile m\u00fcnasebetlerinden s\u00f6z edilir ki, bu ili\u015fki manevi alanda da olmu\u015f olabilir. Teke y\u00f6resinde bu d\u00f6nemde ba\u015flayan baz\u0131 \u015eii d\u00fc\u015f\u00fcnceler, y\u00f6renin Osmanl\u0131lara ge\u00e7mesiyle de devam etti. Yata\u011fan, Denizli y\u00f6resinin Osmanl\u0131lara ge\u00e7ti\u011fi tarih olan 1429&#8217;larda Osmanl\u0131lara ge\u00e7mi\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki Yata\u011fan&#8217;\u0131, en iyi XVI. y\u00fczy\u0131lda biliyoruz. Daha \u00f6nceki d\u00f6neme ait defterlerde ise maalesef pek kay\u0131t yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>1150 hicri senesinde, yani 01.05.1737 &#8211; 20.04.1738 aras\u0131nda, Y\u00fcre\u011filli Seyid \u0130sl\u00e2m ve Seyid Hasan, Yata\u011fan&#8217;daki Hicran-hatun tekkesini basm\u0131\u015flard\u0131r. K\u00fcfretmi\u015f, \u0131rza tasallut ve bir\u00e7ok haks\u0131zl\u0131klar yapm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>XVIII, y\u00fczy\u0131lda, Yata\u011fan&#8217;\u0131n d\u00e2hil oldu\u011fu zeametin hayli b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Hatta buna Kuyucak ve Kaysar da d\u00e2hildi. Nitekim 25. 6. 1738 tarihli bir kay\u0131ttan, Kuyucak ve Kaysar&#8217;\u0131n, 45.848 ak\u00e7elik b\u00fcy\u00fck zeametten 5.000 ak\u00e7elik bir k\u0131l\u0131\u00e7 olarak ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011freniyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>1744 tarihinden itibaren, Y\u00fcre\u011fil halk\u0131 ile Manda-yaylas\u0131 niza\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r denebilir. Zira Yata\u011fan-baba tekkeni\u015fini S\u00fcleyman Efendi, durumu \u0130stanbul&#8217;a \u015fik\u00e2yet etmi\u015fti. Burada dikkati \u00e7eken, ilerde Abdi-Bey Sultan tekkesinin tekkeni\u015finlerinin de konuya sahip \u00e7\u0131kmalar\u0131d\u0131r. Keza Hicran-hatun tekkesi tekkeni\u015finleri de, Tekkeni\u015fin yaylas\u0131na Y\u00fcre\u011fillilerin m\u00fcdahale ettiklerini belirterek, \u015fik\u00e2yette bulunmu\u015flard\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u00a0hakk\u0131nda kanun \u00fczere amel olunmas\u0131na dair emirler yaz\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\n\nKaynak: Tuncer Baykara, <em>Yata\u011fan Her \u015eeyi \u0130le Tarihi Ya\u015fatma Denemesi<\/em>,&nbsp;Institute for the Study of Languagcs and Cultures of Asia and Africa Tokyo University of Foreign Studies, 1983.\n\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yata\u011fan Ad\u0131 Yata\u011fan, ad\u0131n\u0131 Sel\u00e7uklu komutanlar\u0131ndan oldu\u011fu riv\u00e2yet edilen Yata\u011fan Baba nam\u0131yla me\u015fhur Osman Bey&#8217;den almaktad\u0131r. Mahalli kaynaklar, buraya ad\u0131n\u0131 veren Yata\u011fan-Baba&#8217;n\u0131n da &#8220;zaferi yata yata kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in&#8221; bu ad\u0131 ald\u0131\u011f\u0131na i\u015f\u00e2ret eder. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz tarih\u00e7ilerinden Yata\u011fanl\u0131 Tuncer Baykara, tarihi verilere dayanarak yapt\u0131\u011f\u0131 tespite g\u00f6re Yata\u011fan ad\u0131n\u0131n, kesin olarak XV.y\u00fczy\u0131la kadar geri gitti\u011fini, Yata\u011fan\u2019\u0131n XIV.y\u00fczy\u0131lda da bu ad\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmekte, hatta Yata\u011fan\u2019\u0131n bu ismi, 642\/1244-45&#8217;de vef\u00e2t eden Yata\u011fan-baba&#8217;n\u0131n devrinden itib\u00e2ren kazanm\u0131\u015f olabilece\u011fini s\u00f6ylemektedir. Yata\u011fan\u2019\u0131n Fethi ve Fetihten Sonra Yata\u011fan T\u00fcrkler, 1070&#8217;de Af\u015fin Bey&#8217;in kuvvetleriyle Honaz&#8217;a kadar gelmi\u015flerdi. Bununla beraber Yata\u011fan ve \u00e7evresi, 1071 Malazgirt sava\u015f\u0131n\u0131 takiben, ancak 1080&#8217;lere do\u011fru fethedilmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Bu ilk fetih d\u00f6nemine ait hi\u00e7 bir hat\u0131ra yoktur. Yaln\u0131z Yata\u011fan civar\u0131ndaki Bizans k\u00f6y\u00fc halk\u0131, Honaz&#8217;a ka\u00e7m\u0131\u015f olabileceklerinden bu y\u00f6re bo\u015f kalm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkler ilk d\u00f6nemde burada pek az yerli halk bulmu\u015flard\u0131. Nitekim \u00e7evredeki yer adlar\u0131ndan sadece Manast\u0131r&#8217;da, bir eski Bizans manast\u0131r\u0131n\u0131n hat\u0131ras\u0131 seziliyordu. 1120\u2019lerden, y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na kadar Yata\u011fan \u00e7evresi, yeniden Bizans idaresine ge\u00e7mi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde T\u00fcrk-Bizans s\u0131n\u0131r\u0131 do\u011fudan ge\u00e7iyor, Denizli ve y\u00f6resine ak\u0131nlar yap\u0131yorlard\u0131. XII. y\u00fczy\u0131l boyunca bu t\u00fcrden ak\u0131nlar s\u0131k s\u0131k yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkler muhakkak ki Karaa\u011fa\u00e7 ovas\u0131na, tarihi kaynaklara akseden d\u00f6nemden \u00f6nce n\u00fcfuz etmi\u015f olmal\u0131d\u0131rlar. Bu tarih de, muhtemelen XII.y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131d\u0131r. Mesel\u00e2 T\u00fcrk ordusu, 1147 tarihinde, Frans\u0131z Ha\u00e7l\u0131 ordusuna Kaz\u0131k-beli sava\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fck kay\u0131plar verdirmi\u015fti. Bu da a\u00e7\u0131k olarak g\u00f6sterir ki, Karaa\u011fa\u00e7 ovas\u0131ndaki T\u00fcrk n\u00fcfuzu bu y\u00fczy\u0131lda hayli etkilidir. Yata\u011fan\u2019\u0131n, T\u00fcrklerin eline ge\u00e7mesi, tarih\u00ee kaynaklar ve Yata\u011fan-baba rivayetlerine g\u00f6re, XII.y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131d\u0131r. Yata\u011fan, 1190\u2019lardan sonra \u00f6nce bir g\u00e2ziler tekkesi bi\u00e7iminde ba\u015flayarak, zamanla kalabal\u0131kla\u015fm\u0131\u015f, 1244&#8217;de Yata\u011fan-baba&#8217;n\u0131n vefat\u0131ndan sonra ise Yata\u011fan ismini de alm\u0131\u015ft\u0131r. Yata\u011fan, XIII. ,y\u00fczy\u0131lda, y\u00f6redeki T\u00fcrkmen beylerinin idaresinde olmu\u015ftur. Ancak bu T\u00fcrkmen beylerinin 1260&#8217;lardaki \u0130syan\u0131 bast\u0131r\u0131l\u0131nca, H\u00e2mido\u011fullar\u0131 ile \u0130nan\u00e7o\u011fullar\u0131 ayr\u0131lm\u0131\u015flar, Yata\u011fan H\u00e2mido\u011fullar\u0131 topraklar\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Yata\u011fan-baba\u2019n\u0131n, T\u00fcrkmen beyleri \u00fczerinde n\u00fcfuzlu oldu\u011fu sezilmektedir. Nitekim vakf\u0131na ait kay\u0131tlar, Nesl-i Hamid&#8217;den Osman Bey&#8217;in verdi\u011fi berata i\u015faret eder. Yata\u011fan, XIV. y\u00fczy\u0131lda H\u00e2mido\u011fullar\u0131 idaresinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. L\u00e2kin bu s\u0131rada Germiyan Beyli\u011fi de n\u00fcfuzunu bu y\u00f6reye kadar uzatmak istiyordu. Y\u00f6redeki Af\u015far Beyleri ile Germiyanl\u0131lar ar\u0131s\u0131ndaki m\u00fccadelenin yank\u0131lar\u0131 t\u00fcrk\u00fclerde h\u00e2l\u00e2 ya\u015famaktad\u0131r. XIV. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131 ile XV. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Antalya&#8217;n\u0131n da g\u00fc\u00e7lenmesi, Yata\u011fan&#8217;\u0131n G\u00f6lhisar y\u00f6resi ile yak\u0131n ili\u015fki kurmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. Nitekim Elmal\u0131&#8217;daki Abdal Musa&#8217;n\u0131n, Yata\u011fan-baba ile m\u00fcnasebetlerinden s\u00f6z edilir ki, bu ili\u015fki manevi alanda da olmu\u015f olabilir. Teke y\u00f6resinde bu d\u00f6nemde ba\u015flayan baz\u0131 \u015eii d\u00fc\u015f\u00fcnceler, y\u00f6renin Osmanl\u0131lara ge\u00e7mesiyle de devam etti. Yata\u011fan, Denizli y\u00f6resinin Osmanl\u0131lara ge\u00e7ti\u011fi tarih olan 1429&#8217;larda Osmanl\u0131lara ge\u00e7mi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki Yata\u011fan&#8217;\u0131, en iyi XVI. y\u00fczy\u0131lda biliyoruz. Daha \u00f6nceki d\u00f6neme ait defterlerde ise maalesef pek kay\u0131t yoktur. 1150 hicri senesinde, yani 01.05.1737 &#8211; 20.04.1738 aras\u0131nda, Y\u00fcre\u011filli Seyid \u0130sl\u00e2m ve Seyid Hasan, Yata\u011fan&#8217;daki Hicran-hatun tekkesini basm\u0131\u015flard\u0131r. K\u00fcfretmi\u015f, \u0131rza tasallut ve bir\u00e7ok haks\u0131zl\u0131klar yapm\u0131\u015flard\u0131. XVIII, y\u00fczy\u0131lda, Yata\u011fan&#8217;\u0131n d\u00e2hil oldu\u011fu zeametin hayli b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Hatta buna Kuyucak ve Kaysar da d\u00e2hildi. Nitekim 25. 6. 1738 tarihli bir kay\u0131ttan, Kuyucak ve Kaysar&#8217;\u0131n, 45.848 ak\u00e7elik b\u00fcy\u00fck zeametten 5.000 ak\u00e7elik bir k\u0131l\u0131\u00e7 olarak ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011freniyoruz. 1744 tarihinden itibaren, Y\u00fcre\u011fil halk\u0131 ile Manda-yaylas\u0131 niza\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r denebilir. Zira Yata\u011fan-baba tekkeni\u015fini S\u00fcleyman Efendi, durumu \u0130stanbul&#8217;a \u015fik\u00e2yet etmi\u015fti. Burada dikkati \u00e7eken, ilerde Abdi-Bey Sultan tekkesinin tekkeni\u015finlerinin de konuya sahip \u00e7\u0131kmalar\u0131d\u0131r. Keza Hicran-hatun tekkesi tekkeni\u015finleri de, Tekkeni\u015fin yaylas\u0131na Y\u00fcre\u011fillilerin m\u00fcdahale ettiklerini belirterek, \u015fik\u00e2yette bulunmu\u015flard\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u00a0hakk\u0131nda kanun \u00fczere amel olunmas\u0131na dair emirler yaz\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Kaynak: Tuncer Baykara, Yata\u011fan Her \u015eeyi \u0130le Tarihi Ya\u015fatma Denemesi,&nbsp;Institute for the Study of Languagcs and Cultures of Asia and Africa Tokyo University of Foreign Studies, 1983.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-245","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.marifaksitvakfi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.marifaksitvakfi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.marifaksitvakfi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.marifaksitvakfi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.marifaksitvakfi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=245"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.marifaksitvakfi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":305,"href":"https:\/\/www.marifaksitvakfi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/245\/revisions\/305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.marifaksitvakfi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}